![]() |
![]() |
|
| سرامیک یک هنر است |
|
مواد سراميكي انعطافپذير
|
||
|
+ نوشته شده در
شنبه بیستم آبان 1385ساعت 14:47 توسط مجتبی سفره |
|
|
به طور كلي صنايع عمده مصرف كننده كانيهاي گروه فلدسپات شامل : صنايع شيشه (جام، ظروف شيشه اي ، فايبرگلاس) ، صنايع سراميك (بدنه سراميك، كاشي، چيني بهداشتي ،….) لعاب ، پر كننده ها ، ساينده ها و ا لكترودهاي جوشكاري ميباشد . از فلدسپات فرآوري نشده در توليد الومينا از نفلين سينيت، قطعات سنگي سخت قابل مصرف در راه سازي ، اطفاء شعله در صنايع كبريت سازي و …. استفاده ميشود. تفكيك تجاري كانيهاي گروه فلدسپات شامل فلدسپاتهاي پتاسيم دار با حداقل و فلدسپاتهاي سديم دار با حداقل ميشود. مجموع درصد دو اكسيد قليايي تعيين كننده ميزان مصرف آن در صنايع شيشه است . قسمت اعظم كانيهاي گروه فلدسپات در صنايع سراميك و شيشه مورداستفاده قرار مي گيرد. جدول (6) ميزان مصرف فلدسپات و نفلين سينيت در جهان در سال 1998 نشان مي دهد. ![]() ميزان مصرف فلدسپات و نفلين سينيت در جهان در سال 1998 همانطور كه دراين جدول مشاهده مي شود، در سال 1998، حدود 85 درصد از توليدات جهاني كانيهاي فلدسپات در شيشه سازي و سراميك سازي مصرف شده است. يكي از اجزاء تشكيل دهنده فلدسپاتها، اكسيدهاي عناصر آلكالن هستند كه حضورشان به عنوان كمك ذوب در ساخت شيشه و سراميك الزامي است و در واقع همين اكسيدها دليل اصلي مصرف زياد كانيهاي فلدسپات دراين دو صنعت است. توليد آلومينا از نفلـين سينــيت در سال 1998، حدود 7% از كل مصرف را تشكيل مي دهد. ساير مصارف فلدسپات و نفلين سينيت در سال 1998 بالغ بر 1250 هزارتن بوده كه در توليد ظروف شيشه اي، سراميكهاي خانگي، فيبر شيشه اي و لعاب ، تركيبات شيميايي، پركننده ها و آگرگاتها به كار مي رود. از فلدسپات سديك به سبب دماي ذوب پايين (C º1150 ) ، چسبندگي كم و ساير موارد در تهيه انواع لعابها و شيشه استفاده مي كنند، حال آنكه فلدسپات پتاسيك در اكثر موارد به عنوان كمك ذوب و ماده اصلي سازنده ساخته هاي سراميكي كاربرد دارد.از آنجا كه ميزان مصرف فلدسپات پتاسيك در سطح بالاتري قرار دارد، ارزش اقتصادي آن نيز از فلدسپات سديك بيشتر است . آلكالي فلدسپاتها مصارف صنعتی فراوانی دارند ولی کاربرد صنعتی پلاژیوکلاز ها اندک است . مهمترين منبع آلكالي فلدسپات ها، پگماتيت ها و به ويژه نوع پگماتيت های بسيار عميق آن است. بيش از 50 درصد آلكالي فلدسپات ها در تهيه شيشه به مصرف مي رسند. نقش فلدسپات ها در شيشه، بالا بودن مقاومت آن در مقابل خمش و جلوگيري از تبلور است. سراميك: 30 درصد از الکالی فلدسپارها در صنايع سراميك کاربرد دارند. در ساخت انواع محصولات سراميكي از آلكالي فلدسپات بهره مي برند.سراميك هاي سيليسي از رس، كوارتز، فلدسپار، نفلين سينيت و ديگر افزودني ها مانند تالك، كربنات كلسيم و ولاستونيت ساخته مي شوند.اين آميزه به همراه 30 تا 35% آب و مواد ضد فلوكه شدن مانند سيليكات سديم بالاتر از 800 درجة سانتيگراد حرارت داده مي شوند. با انجام فرآيندهاي لازم از آن مي توان در تهية چيني شفاف و نيمه شفاف، سراميك كف و ديوار، سرويس بهداشتي، چيني الكتريكي، لعاب، كالاهاي سفيد و مينا استفاده كرد. ميزان فلدسپار در سراميك 55-10%، سرويس هاي سفيد چيني شيميايي و چيني هتل 30-15% ، 35-25% در سرويس بهداشتي و 50-30% در چيني الكتريكي است. فلدسپار سديم نيز در چيني ها مورد استفاده قرار مي گيرد چرا كه ارزان تر بوده و خاصيت سيلان بيشتري دارد ولي نوع پتاسيم، هدايت الكتريكي كمتر، خاصيت نسوزي بيشتر و قويتر دارد كه در چيني هاي عايق ولتاژ بالا كاربرد دارد. فلدسپاتها به عنوان كمك ذوب در بدنه سراميكها استفاده مي شود. صنعت سراميك سازي حدوداً 6/6 ميليون تن در سال، كمك ذوب مصرف مي كند كه قسمت عمده آن را فلدسپاتها تشكيل مي دهند. به نظر مي رسد كه بيش از 40% تقاضا براي فلدسپات و نفلين سينيت، يعني حدود 5/5 ميليون تن در سال، در اين صنعت مصرف مي شود (راسكيل، 1999). محصولات عمده اين صنعت شامل ظروف سفالي، ظروف چيني، ظروف سراميكي، سفال سخت، كاشي ديوار و كف ، سراميك ساختماني، سراميكهاي تزئيني، چيني بهداشتي، چيني استخواني، چيني بدل، چيني هنري، چيني صنعتي و مانند چيني الكتريكي است. گروه ديگري از سراميكها به نام سراميكهاي ظريف وجود دارند كه مصرف فلدسپات در آنها كم است. مواد فلدسپاتي كه در توليد سراميك به كار مي رود شامل فلدسپات، نفلين سينيت، آپليت، پگماتيتهاي فلدسپاتي كرنيش ستون و ريوليت دانه ريز است. فرمولاسيون سراميكها به دو بخش تقسيم مي شود كه شامل مواد سازنده نرم و خميري و مواد سازنده سخت است. اجزاءتشكيل دهنده نرم،رسها و پركننده هاي خنثي هستند كه باعث تبديل مواد به شكل دلخواه مي شوند و اجزاء تشكيل دهنده سخت كه اساساً شامل كمك ذوبها هستند اين امكان را فراهم مي كنند كه شكل موردنظر، با كاهش حرارت مذاب تغيير نكرده و به همان حالت اوليه باقي بماند. پودر فلدسپات دراين صنعت به علت وجود اكسيدهاي آلكالن در حرارت نسبتاً پائين ذوب شده و بــه صورت شـيشـه بقيه مواد را در برمي گيرد و علاوه برآن ، سيليس را به بدنه سراميكي اضافه مي كند و همچنين موجب افزايش مقاومت و ويسكوزيته لعابهاي شيشه اي به كار رفته دراين صنعت مي شود. فلدسپاتهاي سديم دار و فلدسپاتهاي پتاسيم دار هردو دراين صنعت مصرف مي شود ولي فلدسپاتهاي پتاسيك كاربرد بيشتري دراين صنعت دارند. استفاده از نفلين سينيتها دراين صنعت به جاي فلدسپاتهاي پتاسيم دار موجب صرفه جويي در مصرف انرژي مي شود زيرا در درجه حرارتهاي كمتري ذوب مي شود. خواص فلدسپاتها به عنوان كمك ذوب به ميزان سيليس آزاد، درصد اكسيدهاي آلكالن، نسبت سديم و پتاسيم و تركيب بدنه سراميكي موردنظر بستگي دارد. شيشه: در حدود 65 درصدازآلكالي فلدسپاتها در صنايع شيشه سازي استفاده می شود.در صنايع شيشه سازي از فلدسپات براي تأمين آلومينيوم و سديم مورد نياز شيشه استفاده مي شود. فلدسپار به عنوان منبع Na2O, Al2O3 K2O, و سيليس در توليد انواع شيشه (تخت، ظروف، فايبرگلاس، شيشه بوروسيليكات و تلويزيون) بكار مي رود. درصد فلدسپار شيشه از 5/0-0% در شيشه تخت و الياف فايبرگلاس، 8 % در ظروف شيشه و 11% در برخي شيشه هاي خاص 18% در فايبرگلاس هاي عايق. آلومينا باعث افزايش امكان كاركردن با شيشه مذاب شده و مقاومت آن را در برابر مواد شيميايي و خوردگي زياد مي كند. آلكالي ها نقش روان كننده داشته و با حمله به ديگر كاني هاي مخلوط مانند سيليس انحلال و ذوب آن را آسانتر مي كنند. صنايع شيشه سازي يكي از مهمترين مصرف كنندگان فلدسپات و نفليت سينيت است كه تقريباًنيمي از تقاضا براي آنها را پوشش مي دهد. دراين صنعت مواد اوليه به سه منظور مورداستفاده قرار مي گيرند. برخي از اين مواد سازنده هاي شيشه هستند، گروهي به عنوان پايداركننده و برخي ديگر به عنوان كمك ذوب مصرف مي شوند. درساخت شيشه بيش از 70 كاني براي حصول خصوصيات موردنظر به كار مي رود كه مهمترين آنها سيليس، كربنات كلسيم و بي كربنات سديم هستند. كاني اصلي تشكيل دهندة شيشه، سيليس است كه استفاده از آن، باعث پايداري بالاي شيشه در درجه حرارت معمولي ودرصورت داشتن ساختمان بي نظم موجب پايداري شيشه در درجه حرارتهاي بسيار بالاتر مي شود. MgO،CaOو Al2O3 به عنوان پايداركننده در شيشه به كار مي روند. در شيشه سازي فلدسپات به عنوان ماده اوليه براي افزودن آلومينا (Al2O3) به شيشه به كار مي رود كه يكي از اجزاء بسيار مهم شيشه است. شيشه معمولي يك تا دو درصد آلومينا دارد. گرچه درصد قابل توجهي آلومينا در اغلب شيشه ها وجود ندارد ولي اين اكسيد باعث مي شود كه كاركردن با شيشه آسان شده و همچنين باعث افزايش مقاومت شيشه در برابر خوردگي شيميايي، افزايش سختي و دوام شيشه شده و امكان تبلور شيشه را كاهش مي دهد. هنگامي كه مقداري از مواد نسوز كوره در شيشه حل مي شود آلومينا هم وارد شيشه مي شود. بسياري از مواد اوليه به كار رفته در شيشه، آلومينا را به صورت ناخالصي به همراه دارند ولي بهترين روش اضافه كردن آلومينا به شيشه، استفاده از فلدسپات به عنوان ماده اوليه است. K2O،Na2OوB2O3 به عنوان كمك ذوب در صنايع شيشه مورداستفاده قرار مي گيرند و مصرف آنها باعث پائين آوردن نقطه ذوب و آميختن ساير مواد خام با يكديگر مي شود. كانيهاي گروه فلدسپات تأمين كننده اكسيدهاي قليايي (Na2O, K2O) دراين صنعت است. شيشه ها انواع گوناگون دارند كه برحسب نياز بازار ميزان تقاضا براي آنها متفاوت است و مهمترين انواع آنها، ظروف شيشه اي، شيشه جام و فايبرگلاس است. ظروف شيشه اي براي بسته بندي مواد به كار مي رود و در فرآيندهاي ممتـد با به كـار بردن قالبــهاي گونـاگون بـه شكل دلخواه ساخته مي شود. اين گروه بيشترين مصرف شيشه را به خود اختصاص مي دهد و در اكثر كشورهاي جهان بيش از ظروف آلومينيومي، استيل و پلاستيكي، براي بسته بندي مواد به كار مي رود. نوع ديگر شيشه كه مصارف زيادي دارد. شيشه جام يا تخت است. در اين شيشه هر دو رويه تخت بوده و نور را از خود عبور مي دهد. از اين نوع شيشه در ساخت پنجره، شيشه اتومبيل، آئينه، صفحات خورشيدي و … استفاده مي شود. عمده ترين روش توليد اين نوع شيشه، فرآيند شناورسازي است كه توسط پيلكينگتون در سال 1995 ابداع شد. دراين فرآيند شيشه مذاب بر روي يك لايه مذاب نازك شناور شده و باعث مي شود كه يك سطح كاملاًيكنواخت در شيشه به وجود بيايد. يكي ديگر از محصولات مهم صنايع شيشه سازي، فايبرگلاسها هستند. كاربرد عمده اين محصول براي عايقها استحكام و فيبرهاي نوري است. بازار اصلي فلدسپات و نفلين سينيت در فايبرگلاس در توليد عايقها است. به طوري كه بيش از 18% مواد اوليه را در اينگونه محصولات تشكيل مي دهد. فايبرگلاس معمولاًدراثر كشيده شدن يك تكه از شيشه مذاب و تغيير شكل آن به صورت يك رشته، با استفاده از رقيق كردن يا چرخش سريع مذاب، ساخته مي شود. ساخت فريتهاي لعاب و لعاب شيشه اي : به طور كلي لعابها بـراي پوشــاندن سطح فلزات به كار مي روند. كاربرد لعابهاي شيشه اي نيز با عملكردي مشابه با ساير لعابها براي پوشش سطح بدنه هاي سراميكي است. علت اصلي استفاده از لعابها، افزايش مقاومت محصولات در برابر واكنشهاي شيميايي،افزايش مقاومت حرارتي و بهبود بخشيدن به ظاهر اينگونه محصولات است. مهمترين جزء سازنده لعابها و لعابهاي شيشه اي، فريتها هستند. مواد خام اصلي تشكيل دهنده فريتها شامل كوارتز، فلدسپات و بوراكس است كه از گداختن اينگونه مواد، نوعي مذاب شيشه اي حاصل مي شود كه آن را بر روي غلطكهاي سرد شده يا داخل آب ريخته و سريع سرد مي كنند. ماده بدست آمده نوعي شيشه شكننده بوده كه فريت ناميده مي شود. به دليل فرآيند سردشدن سريع فريتها چه درحالت خشك و چه درحالت مرطوب به آساني به پودر تبديل مي شوند. ساينده ها : مقدار كمي فلدسپات هادرساخت ساينده ها به كار مي رود. ساينده ها موادي هستند كه براي آسياب كردن، صيقل دادن، خراشيدن، پرداخت كردن و پاك كردن به كار مي روند. علت استفاده فلدسپاتها در ساخت اينگونه مواد، شكستگي زاويه دار و سختي متوسط آنها است. اين كانيها داراي دو سيستم رخ عمود برهم هستند كه همين امر باعث ايجاد لبه هاي تيز،ذرات جدا از هم براي سايش و تجمع سطحي سست در آنها است. ساينده هايي كه از فلدسپاتهايي مانند آنورتوزيت ساخته مي شوند براي پاك كردن گرد و غبار موجود در سطح اشياء نسبت به ساير ساينده ها برتري دارند. آنها جانشين خوبي براي ساينده هايي از جنس ماسه سنگها هستند زيرا سختي كمتري داشته و بنابراين به ميزان كمتري سطوح شيشه يا لعابها را خراش مي دهند. الكترودهاي جوشكاري : فلدسپات و نفلين سينيت به عنوان كمك ذوب درساخت پوشش الكترودهاي جوشكاري به كار مي رود. اگر چه وجود مواد فلدسپاتي نقش مهمي را به عنوان كمك ذوب در فرآيند جوشكاري ايفا مي كند ولي تقاضا براي اين مواد در ساخت الكترودهاي جوشكاري اندك است. مخلوط فلدسپات و نفلين سينيت به عنوان تشكيل دهنده روباره در كمك ذوبهاي بين 5 تا 10 درصد مواد اوليه خشك را در مخلوط شامل مي شوند. مصارف جوشكاري عمدتاً در كشتي سازي، ساخت وسايل نقليه، ساخت سازنده هاي فلزي ساختمان سازي و ساخت ديگهاي بخار است. آينده مصرف فلدسپات در الكترودهاي جوشكاري ارتباط مستقيمي با صنعت فولاد دارد. توليد فولاد به شدت متأثر از اوضاع اقتصادي در جهان است. براي مثال، ميزان توليد آن در اوايل دهة 70 ، 80، 90 به دليل ركورد اقتصادي، كاهش نشان مي دهد. ميزان تقاضا براي فولاد در ميزان تقاضا براي ساخت الكترودهاي جوشكاري و درنتيجه برميزان مصرف فلدسپات در ساخت آنها اثر مي گذارد. ديگر كاربردها: براساس خواصي مانند سختي، درخشندگي، ضريب شكست، خنثي بودن و... باعث شده فلدسپار و نفلين سينيت به عنوان يك پركننده در صنايع پلاستيك، لاستيك، چسب ، عايق ، در مواردي تميز كننده و همچنين صابون مفيد شناخته شود ولي ميزان مصرف آنها در اين گونه صنايع بسيار اندك ( 5 % ) است . براي مثال كاربرد مواد فلدسپاتي به عنوان پركننده و توسعه دهنده بسيار كم بوده و تقريباً مقدار به كار رفته درتوليد رنگ است که سبب مقاومت در برابر سايش مي شود. ميزان مصرف مواد فلدسپاتي در توليد پلاستيك حدود 30000 تن درهرسال است (راسكيل، 1999). يكي از مشكلات استفاده از فلدسپات به عنوان پركننده،مقدار سيليس موجود در آن است. زيرا استنشاق آنها مخصوصاً در مواقعي كه اندازه ذرات پودر شده بسيار ريز باشد موجب عارضه سيليكوز در انسان مي شود. اين عارضه سينه دردي است كه در اثر تنفس پودر سيليس به وجود مي آيد. اين امر سبب شده كه در بسياري از كشورها ميزان سيليس پودر شده در پودر فلدسپات را تا حد قابل قبولي كاهش دهند. اثرات زيان آور پودر سيليس در سلامت انسان، موجب شده كه تقاضا براي نفلين سينيت به عنوان پركننده در بازار نسبت به فلدسپاتها افزايش يابد. كاربردهاي فلدسپات فرآوري نشده : يكي از كاربردهاي اينگونه فلدسپاتها در توليد آلومينا است. در كشورهاي مشترك المنافع عضو اتحاد جماهير شوروي پيشين (CIS) آلومينا از نفلين سينيت توليد مي شود و سپس در ساخت فلز آلومينيوم به كار مي رود. در اين كشورها ميزان آلوميناي توليد شده از نفلين سينيت بيشتر از بوكسيت است چون روسيه از نظر ذخاير بوكسيت فقير است. ساير مصارف فلدسپاتهاي فرآوري نشده در ساخــت قطعات سنگي قابل مصرف در راه سازي، اطفاء شعله در صنايع كبريت سازي، مخلوط تشكيل دهنده بدنه آجر، پوشش دانه اي سقف، سنگ ريزه هاي موردمصرف در مرغداري و به عنوان بالاست خط آهن است. تفکیک تجاری کانیهای گروه فلدسپار شامل فلدسپارهای پتاسیم دار با حداقل 10 %K2O= و فلدسپارهای سدیم دار با حداقل 7 % Na2O= می شود.مجموع درصد دو اکسید قلیایی(K2OوNa2O)تعیین کننده میزا ن مصرف آن در صنایع شیشه است . درصنايع گوناگون بيشتر از نفلين سينيت به عنوان پركننده استفاده مي شود. كاربرد اصلي فلدسپات و نفلين سينيت به عنوان پركننده در صنايع رنگسازي است كه تقريباً حدود 300 هزارتن در هر سال، معادل 90ـ85 درصد مصرف پركننده ها دراين صنعت است (راسكيل، 1999)، تقاضا براي فلدسپات و نفلين سينيت در صنعت رنگسازي با ابداع تكنولوژي جديد توليد آسترها افزايش پيدا كرده است. آسترهاي دربردارنده آب مهمترين نوع آستر بوده و حلال اصلي آن آب است. ماده پركننده اصلي به كار رفته دراينگونه آسترها نفلين سينيت و ولاستونيت است چون آسترهاي دربردارنده آب بايد PH بازي داشته باشند و كاني ذكر شده، PH اين آسترها را تا حدود 10 بالا مي برد. مزيت ديگر استفاده از اين كاني ها، سهولت پراكندگي آنها در آب است. توسعه تكنولوژي در صنايع توليد آستر، منجر به توليد آستر پودري شده است. پركننده اصلي به كار رفته در اينگونه آسترها باريت و ولاستونيت است ولي استفاده از نفلين سينيت در ساخت آنها به سرعت رو به افزايش است. نفلين سينيت موجب افزايش مقاومت سايش در آسترها شده و ظرفيت گرمايي ويژه بالاي آن، جريان مذاب را در توليد اينگونه آسترها بهبود مي بخشد. مطالعات بسيار زيادي برروي كميت و كيفيت كانيهاي گروه فلدسپات در صنايع انجام گرفته و بسته به نوع محصول توليدي، روش توليد و كيفيت آن، مقادير متفاوتي از اين كانه در صنايع گوناگون مصـرف مي شود. در صنايع سراميك، ميزان مصرف كانيهاي گروه فلدسپات در ظروف سراميكي 20-17 درصد، كاشي ديوار 11-0 درصد و چينيهاي الكتريكي 35-25 درصد است. درصنايع شيشه، ميزان مصرف اين كاني در ظروف شيشه اي 8 درصد، عايقها توليدشده از فايبرگلاس 18% و شيشه هاي مخصوص 111درصد است (1998 ،Industrial Minerals). كيفيت كانيهاي گروه فلدسپات براساس تركيب شيميايي آنها تعيين شده كه برهمين اساس نيز مورد مصرف آن درصنايع مختلف تعيين مي شود. علاوه برآن يكنواختي دانه بندي نيز داراي اهميت است. تفكيك تجارتي كانيهاي گروه فلدسپات شامل فلدسپاتهاي پتاسيم دار با حداقل 10% = K2O، فلدسپاتهاي سديم دار، باحداقل 7% = Na2O مي شود. مجموع درصددواكسيد قليايي (K2O, Na2O) تعيين كننده ميزان مصرف آن در صنايع شيشه است. فلدسپاتهاي مناسب براي صنعت شيشه بايد حدود 19% ،Al2O3 داشته باشد درصورتي كه نفلين سينيت مورد مصرف در صنايع شيشه بايد داراي 23% ، Al2O3 باشد. درانواع فلدسپاتهاي مختلف تجارتي مقدار آهن يكي از عوامل تعيين كننده كيفيت آن است. براي توليد شيشه هاي با كيفيت بالا مقدار آهن نبايد از 05/0 درصد تجاوز كند.حد عمومي اكسيد آهن (Fe2O3) در فلدسپاتهاي مورد مصرف در صنايع شيشه 08/0 درصد است. در مورد نفلين سينيت نيز براي انواع فقير از آهن 1/0 درصد و غني از آهن 35/0 درصد است. در صنايع سراميك حد مجاز آهن به صورت Fe2O3 حدود 07/0 درصد است. گرچه دربعضي از محصولات در توليد بدنه مي توان اين حد را كمي بالاتر برد. درمورد نفلين سينيت مصرفي در صنايع سراميك نيز حد مجاز آهن حدود 07/0 درصد تعيين شده است (راسكيل 1999). فلدسپات به كار رفته در ساخت الكترودهاي جوشكاري وساينده به ترتيب مي تواند داراي 5/1% و2/1% آهن باشد (راسكيل، 1999). علاوه برتفاوت در مقدار آهن به كار رفته در صنايع گوناگون، اندازه ذرات فلدسپات نيز، در هريك از صنايــع مصرف كننده متفاوت است. اندازه ذرات فلدسپاتهاي موردمصرف درصنايع شيشه بين 40-20 مش بوده و اين اندازه براي نفلين سينيت 30 مش است. اندازه ذرات فلدسپاتها و نفلين سينيتهاي موردمصرف در صنايع سراميك كمتر از 200 مش است. تعداد زيادي از نهشته هاي فلدسپات با مشخصات تجاري متفاوت در اكثر نقاط جهان بهره برداري مي شود. بنابراين مشخصات كمي و كيفي آن در صنايع مصرف كننده در اكثر كشورهاي جهان به طور دقيق مشابه يكديگر نيست. در جداول 7،8،9،10و11به ترتيب، مشخصات فلدسپات تجاري موردمصرف در صنايع شيشه و ظروف سفالي، مقادير اكسيدهاي آلكالن و آلومين در انواع مختلف شيشه، تركيب شيمي فلدسپاتهايي كه به طور متداول در ساخت بدنه هاي ظروف چيني در كشورهاي عمده توليد كنندة اين ظروف به كار مي رود، تركيب شيميايي تيپيك نمونه هاي فلدسپات در ايران و مشخصات فلدسپاتهاي به كار رفته به عنوان پركننده آورده شده است. ![]() مشخصات فلدسپات تجاري موردمصرف در صنايع شيشه و ظروف سفالي ![]() مقادير اکسيدهاي آلکالن و آلومين در انواع مختلف شيشه بر حسب درصد ![]() ترکيب شيميايي فلدسپاتهايي که به طور متداول در ساخت بدنه ظروف چيني در کشورهاي عمده توليد کننده اين ظروف به کار مي رود ![]() ترکيب شيميايي تپييک نمونه هاي فلدسپات در ايران ![]() مشخصات فلدسپاتهاي به کار رفته به عنوان پرکننده موادي كه به عنوان پركننده به كار مي روند بايد به صورت پودر، عاري از سنگ ريزه، خنثي و نامحلول بوده وضريب شكست بالا و وزن مخصوص پائيني داشته باشند. بايداندازه ذرات ريز بوده و دانه بندي آنها متناسب با نوع كاربردشان باشد. استفاده ازمواد فلدسپاتي درمقايسه با سايرپركننده ها از برخي جهات داراي برتري است. آنها داراي شفافيت خشك خوب، پراكندگي خوب، PH ثابت بوده و خنثي هستند، اينگونه پركننده ها در برابر اسيدها مقاوم بوده و ميزان جذب روغن در آنها پائين است. اندازة ذرات نفلين سينيت به كار رفته در رنگ به عنوان يك پركننده بايد حدود 10 تا 44 ميكرون، جذب روغن آن بين 20 تا 35 ( ) ،وزن مخصوص 61/2 ، ضريب شكست حدود 70/2 و شكل ذرات آن بايد گرد باشد (1998 ، Industrial Minerals). اندازه ذرات فلدسپات به كار رفته در كمك ذوب موردمصرف در ساخت پوشش الكترودهاي جوشكاري، نبايد متجاوز از 250 ميكرون باشد چون ممكن است باعث ايجاد خصوصيات جوش خوردگي غيرقابل پيش بيني شود. استاندارد اندازه ذرات در آنها به طور مشخص حدود 75 ميكرون است. اين كمك ذوبها بايد نسبتاً خنثي باشند. اندازه ذرات فلدسپات به كار رفته در ساينده ها، حدود 100 ميكرون است در مورد پودرهاي صنعتي پرداخت كننده، اندازه ذرات درشتر از 100 ميكرون و در برخي از موارد براي تركيبات صيقل دهنده كمتر از 2 ميكرون است. اندازه ذرات به كار رفته در ساينده ها بايد به دقت مشخص شود، به طوري كه نه آنقدر درشت باشد كه باعث خراشيدن سطوح شود و نه آنقدر ريز باشد كه هيچگونه عمل سايشي را انجام ندهد. استانداردها: در شيشه نوع سديم و در سراميك نوع پتاسيم ارجحيت دارند. فلدسپار با درجه بندي شيشه: 6-4% K2O،7-5% Na2O،19% Al2O3 و حداكثر 08/0% Fe2O3 و اندازة 40-20 مش. فلدسپار در سراميك يا سفال: 14-5% K2O ،حداكثر 07/0% Fe2O3 و 200 مش. باتوجه به وجود پديده انحلال جامد در بين كانيهاي گروه فلدسپات تعيين استاندارد از ديدگاه كاني شناسي مشكل بوده و معيار آن تركيب شيميايي محصول توليدي است. علاوه برآن اندازه ذرات به عنوان معيار ديگري براي محصول توليدشده در صنايع مختلف موردتوجه قرار مي گيرد.جدول(12)تجزيه شيميايي تيپيك فلدسپاتهاي تجارتي را نشان مي دهد(هندي بوك كانيهاي صنعتي،1998 و لوفوند، 1983). ![]() تجزيه شيميايي تپيک فلدسپات هاي تجارتي باتوجه به تعداد بسيار زياد ذخائر و به دليل وجود انحلال جامد عيار و تركيب شيميايي فلدسپاتهاي تجــارتي متفـاوت است كه بـراي ويژگيهاي ذخائر معدني و كيفيت محصولات توليدي هركشور مي توان به بخش 5 گزارشهاي راسكيل مراجعه كرد. بازيافت: بازيافت ظروف شيشه اي در حال افزايش است، نرخ بازيافت آن در آمريكا 35% و دربعضي كشورهاي اروپايي تا 90% است. كاربري ديگر ظروف بازيافتي، پيش مادة فايبرگلاس است (تا40%) بازيافت بعد از مصرف شيشه تخت، فايبرگلاس و انواع خاص شيشه بسيار نادر است. جايگزين ها: ساينده: بوكسيت وآلومينا(آلوميناي ذوب شده)،كروندم،الماس،دياتوميت، گارنت،منيتيت، نفلين سينيت، اليوين، پرليت، پوميس، ماسه سيليسي، استاروليت، تريپلي، كربيد سيليسيوم، ايلمنيت. پركننده : تري هيدرات آلومينيوم، باريت، كربنات كلسيم، كائولن، ميكا، نفلين سينيت، پرليت، پيروفيليت، تالك، سيليس ميكروكريستالين، سيليس سنتز شده(پودر شده)، سيليس مصنوعي وولاستونيت. شيشه: آلوميناي كلسيم دار شده يا كلسيته يا هيدرات آلومينا (شيشه هاي مخصوص)،آپليت، سربارة فولاد، خرده شيشه، كائولن،كولت (فايبرگلاسهاي مصرف شده در نساجي)، نفلين سينيت(ظروف شيشه اي و فايبرگلاسهاي مصرف شده در ساخت عايق) و روباره در صنايع فولاد بوده كه پس از جدايش آهن به روشــهاي مناطيسي به عنوان منبع آلومينا و كمــك ذوب در صنـايع شيشه مورد استفـاده قرار مي گيرد. سراميك: آپليت، نفلين سينيت . قسمت اعظم كانيهاي گروه فلدسپات در صنايع سراميك و شيشه مورد استفاده قرار ميگيرد . جدول 13 و شكل 4 ميزان مصرف جهاني فلدسپات در فاصله سالهاي 2001-1997 را نشان ميدهد. ![]() مصرف جهاني فلدسپات در سالهاي 2001-1997 (هزارتن) ![]() ميزان مصرف جهاني فلدسپات در فاصله سالهاي 2001-1997 ادامه مطلب |
|
+ نوشته شده در
شنبه بیستم آبان 1385ساعت 14:45 توسط مجتبی سفره |
|
|
صفحه نخست پست الکترونیک آرشیو وبلاگ عناوین مطالب وبلاگ |
| درباره وبلاگ |
مجتبی سفره دانشجو سرامیک مقطع کاردانی تمام
|
| نوشته های پیشین |
|
اردیبهشت 1386 بهمن 1385 آبان 1385 خرداد 1385 اردیبهشت 1385 اسفند 1384 بهمن 1384 دی 1384 آذر 1384 آبان 1384 |
| آرشیو موضوعی |
|
کاشی کف آجر |
| نویسندگان |
|
مجتبی سفره مجتبی سفره |
|
RSS
|